Ngā Tautohe arumoni Ao Whānui
Ko te kaha ki te whai tautohe arumoni aowhānui, kua pāpāhotia rānei e tētahi hunga tuatoru e whai mātauranga ana i te mātauranga me te wheako ki ngā take arumoni aowhānui, kua nui haere te tirohanga hei mea nui hei whakarite i tētahi tukanga taumira tautohe tika.
Ko ngā tautohe arumoni aowhānui e whakahaeretia ana e te ratonga rēhita pānga o AotearoaDRC, te Pokapū Whakahaere Ao Whānui o Aotearoa (NZIAC).
Ka homai e NZIAC tētahi wānanga pai mō te whakatau i te hokohoko ao whānui, te tauhokohoko, te pūtea penapena, me ngā tautohe taitapa i te rohe Whakawhiti-Kiwa.
I tēnei whārangi
Tirohanga Whānui o ngā ratonga
Kua whakatakotoria te NZIAC hei whakarite i te ratonga tino pakari, ngaio, wāhanga hoki e wātea ana mō ngā rōpū e whakauru ana ki ngā take arumoni o te ao whānui.
Ngā kōwhiringa tukanga
Mā te awhe o ngā tukanga e wātea ana, kotahi ki te tino hāngai ki ō hiahia, ahakoa te āhua o tō tautohe.
NGA PĀTAI E UIUITIA AI
Tūhuratia tā mātou wāhanga FAQ mō ngā kitenga tere me te kimi whakautu ki ngā pātai noa iho.
Tirohanga Whānui o ngā ratonga
He hunga pāpāho, he pāpāho, he tohunga, he tohunga e mahi tahi ana me mātau, he wheako nui tōna e mahi ana i ngā take whānui i roto i ngā tautohe arumoni o te ao whānui. Ko te tikanga o tēnei ka whakatakotoria pai a NZIAC hei whakarite i te ratonga tino pakari, ngaio, me te ratonga tauwhāiti-wāhanga e wātea ana mō ngā rōpū e whakahaere ana i te taitapa whakawhiti.
Tērā anō, ko ngā tukanga a NZIAC e hoahoatia ana hei whakarite kia whakaaetia te taumata urupare tino ōrite, mā te whakarato rōpū whai tikanga tika, tohuāki, me ngā tikanga tōtika utu hei whakatika i ta rātau tautohe. Mā ā mātou tukanga e āhei ai ngā rōpū arumoni ki te whakatika i ā rātou tautohe i roto i tētahi wānanga tūmataiti, e pupuri ana i te matatapu
Ngā kōwhiringa tukanga
Mō ngā tautohe arumoni o te ao whānui, ko ngā tukanga taumira tautohe i whakamahia nuitia, he aronga, he takawaenga, he arb-med, me te whakawāteatanga. Kei te Pokapū Arbitration Ao Whānui o Aotearoa (NZIAC) ngā ratonga mō ia tukanga.
I roto i te aronga, ka taea e ngā rōpū te kōwhiri i waenganui i te ad hoc me te aronga ā-rōpū i raro i ngā ture a NZIAC. Ko ngā kōwhiringa e rua e whakarato ana i tētahi tukanga tika, tohuāki, me te utu tōtika. Ko te aronga ā-rōpū i raro i ngā Ture Whakahaere a NZIAC, engari, ka whakarato i ngā rōpū whai ratonga whakahaere tino pai rawa atu i te wā tino māia me te pūwāhi utu.
Ko te pāpāho mā te NZIAC e tuku ana i tētahi tukanga whakahaere ngaio e āhei ai ngā rōpū arumoni ki te hōpara i ngā rongoā whai hua tahi me te āwhina a tētahi pāpāho ā-mahi, takitahi. Ko Arb-med, he hinu o te aronga me te takawaenga, e whakakotahi ana i ngā painga o ngā tikanga e rua. E whai ana ki te whakaritenga whakapono pai me te whakatau, me te tukanga aronga anō mēnā kāore e tutuki te pāpāhotanga. Kātahi anō ka homai e te whakawāteatanga kirimana tētahi tikanga taumira tautohe tere, utu hoki, nā te hua o tētahi here me te whakaū, engari kāore i te whakamutunga, te manawa i roto i te 35 rā mahi. Ka kitea ngā whiti tauira mō te aronga, te pāpāhotanga, te arb-med me te adjudication i te paetukutuku NZIAC.
NGA PĀTAI E UIUITIA AI
Kimihia ngā kitenga tere me ngā mōhiohio āwhina mō ngā momo kaupapa e pā ana ki ngā tautohe arumoni aowhānui
He aha i kōwhiri ai i te NZIAC?
Ka tukuna katoatia e NZIAC ngā tukanga taumira tautohe.
E mahi ana mātau hei rārangi rēhita tūmataiti, e whakarato ana i tētahi wāhi tohutoro mō ngā rōpū me ō rātou māngai, e āwhina ana ki te wāhuitanga o ngā tohunga taumira tautohe, me te whakahaere me te whakahaere i ngā tukanga taumira tautohe tūmataiti puta noa i ngā wāhanga me ngā mahi whānui puta noa i te ao.
Kei roto i a mātau ratonga he registrar whakaihi me tētahi tukanga tirohanga hoa. Mā ēnei e whakaae ki te whakahaere kēhi pai ake me te kounga whakatau pai ake.
Me pēhea taku mōhio he aha te tukanga e tika ana māku?
Ka whakawhirinaki te tukanga tika ki te horopaki o tō take me tētahi whakaaetanga i waenganui i ngā rōpū ki tā rātou tukanga e manakohia ana.
Mēnā e pā ana te tautohe ki tētahi tika ā-ture, ki tētahi take tauwhitinga rānei, ā, kāore e taea e ngā rōpū te whakaae ki ngā mea e tūpono ana, he aha rānei te uara e tika ana kia hoatu, tērā pea e tika ana kia rangona te tautohe mā tētahi tukanga ārai, pēnei i te aronga, i te whakawāteatanga rānei.
Tērā pea ka māharahara ētahi tautohetohe ki ngā pātahitanga haere tonu, ki ngā take rānei ka whai hua mai i ngā putanga auaha ake, whakamua hoki. I ēnei take, tērā pea ka tika ake te takawaenga i te mea he tukanga nui ake, ōpaki, ōpaki, ngāwari hoki.
He aha nga painga o te whakatau i nga tautohetohe arumoni aowhānui i waho o te pūnaha kōti?
Mā te whakaoti i ngā tautohe arumoni aowhānui i waho o te pūnaha kōti, mā ngā tikanga pēnei i te aronga, te takawaenga, te arb-med, me te whakawāteatanga, he maha ngā painga.
Ko te tikanga he nui ake te utu o ēnei tukanga, kia tere ake, kia ngāwari ake hoki i te mōhiotanga o te kōti tūturu. E tukuna ana hoki e rātau te kaha mo te taumira moata i ētahi take. Tērā anō, ka whakaaetia e rātau he waeine mana mō te tukanga, pēnei i te kaha ki te kōwhiri i tētahi takawaenga ā-mahi, takawaenga takitahi, takawaenga rānei. Ka taea e tēnei te whakarei ake i te tōtika me te tika o te tukanga taumira tautohetohe.
Tērā anō, ko ēnei aratuka e tuku matatapu ana, e tino nui ana i roto i nga tautohetohe arumoni. Kātahi anō ka tae atu ngā whakataunga i roto i ēnei tukanga, ā, he ngāwari ake te whakaū i te whakawā o te kōti, e whakarato ana i te tūturu me te katinga ki nga rōpū e pā ana.
He pēhea te whakaū i ngā hua o ngā tukanga taumira tautohe tūmataiti?
Ka taea te whakaū i ngā tohu whakahaere i raro i te Ture Whakahaere 1996 me te ao whānui i raro i te Hui o New York. Tērā pea ka whakakāhoretia te whakaū i roto i ngā take tino ātaahua e whiwhi ana i tētahi tikanga pai mo te whiwhi i te taumira whakamutunga o te tautohetohe. Ko ngā whakaaetanga whakatau pāpāho me ngā manawa whakahaere e taea te whakaū hei take kānataraki.
He pēhea te pupuri i te matatapu puta noa i te tukanga?
Ka pupuritia te mārō i roto i ngā tukanga taumira tautohe tūmataiti mā te pahekotanga o ngā whakarato ā-ture, ngā here kirimana, me ngā ture ā-iwi a NZIAC.
Ka whakahaeretia tūmataititia ngā rongo me ngā pāpāhotanga, ā, kāore he āheitanga tūmatanui ki ngā takahanga, ki ngā whakaaturanga me ngā tukunga rānei e whakaaturia ana.
Ahakoa kāore anō kia taurangitia te matatapu pūmau, ko ngā ine i tangohia e NZIAC e whai ana ki te waihanga i tētahi anga pakari mō te pupuri i te matatapu e hāngai ana ki ngā tūmanako a te rōpū mō te taumira tautohe tūmataiti.
Mauria te hipanga tuatahi ki te whakatika i tō tautohe arumoni aowhānui i tēnei rā
Mēnā kei roto koe i tētahi tautohe arumoni aowhānui, ā, kei te rapu i tētahi taumira tika, māia, utu hoki, me te whakaaro ki te kōwhiri i te Pokapū Whakahaere Ao Whānui o Aotearoa (NZIAC). Kei te NZIAC he awhe tukanga tae atu ki te aronga, te takawaenga, te arb-med, me te whakawāteatanga. I hoahoatia ēnei aratuka kia ngāwari ake, kia tohuāki, kia tika hoki te utu i te mōhiotanga o te kōti tūturu, me te kaha ki te taumira tōmua i ētahi take. Tērā anō, ka homai e rātau he matatapu, ā, ko te hua o ngā whakataunga here, whakaū hoki. Whakamahia te whiti tauira NZIAC e hāngai ana ki ō kirimana i tēnei rā, kia uru ki ēnei ratonga taumira tautohe tōtika.
Whakapā atu ki NZIAC i tēnei rā kia kitea ētahi atu mea mō te āwhina i a koe, i ō kiritaki rānei.
Whakapā atu
Whakapā atu ki tā mātou tīma i tēnei rā kia kite me pēhea tātau e āwhina ai