whiti tauira: Arbitration

He mea nui te whai wāhanga tauira mārama, mōhio, māia hoki kia puta ai te taumira tautohe tōtika, māia hoki.

Kai te tuhituhi te tangata e noho ana i te tēpu ki runga pepa me te pene koura. I te papamua, he mea tuku kai runga i te paraka, me te huinga tauine koura. Kai te mau te tangata i te hūtu pōuri, a, ko te ringa anake me tētahi wāhanga o te hūtu e kitea ana.

I tēnei whārangi

Tirohanga Whānui

E rua ngā kōwhiringa e wātea ana ki ngā rōpū e ai ki ngā rōpū e hiahia ana rātou kia haere tonu i runga i tētahi pānui i raro i te Ture Whakahaere 1996, i raro rānei i ngā Ture Whakahaere o AotearoaDRC.

whiti tauira mō ngā tautohe ā muri ake (Ngā Ture WhakahaereNZDRC)

E kimi ana i tētahi whiti hei kōkuhu ki tō kirimana panuku? Whakamahia tā mātou whiti tauira hei uru ki te tukanga aronga ōrite rawa me puta mai he tautohetohe ā muri ake nei.

whiti tauira mō ngā tautohe ā muri ake (ad hoc)

He tukanga whakahaere ad hoc? Whakamahia tēnei whiti tauira hei uru ki te aronga ad hoc ā muri ake nei.

Ngā tautohe tīariari

Ka taea tonu e ngā rōpū ki tētahi tautohe tīariari te whakaae tonu ki te pānui i te aronga, ahakoa i raro i ngā Ture Whakahaere o AotearoaDRC, hei aronga rānei i raro i te Ture Whakahaere 1996. Tonoa he whakaaetanga aronga tātauira.

Tirohanga Whānui

Ko te whakataunga o nga tautohetohe a te aronga, he āhuahira hira no te whenua arumoni, ture hoki o te kāinga.

Ko te whāinga tuatahi o te aronga arumoni o nāianei ko te manawa tika, tohuāki, me te manawa tōtika o tētahi tautohe i runga i te āhua e rite ana ki te nui o te tautohetohe me te matatinitanga o ngā take e pā ana.

E tūtohu ana a NZDRC i ngā rōpū ki ngā kirimana ko tētahi whiti aronga tauira kia āhei ai rātou ki te uru ki te aronga hei kōwhiringa taumira tautohe me te kore takaware me puta mai he tautohe i waenganui i a rātou.

E rua ngā kōwhiringa e wātea ana ki ngā rōpū e ai ki ngā rōpū e hiahia ana rātou kia haere tonu i runga i tētahi pānui i raro i te Ture Whakahaere 1996, i raro rānei i ngā Ture Whakahaere o AotearoaDRC.

Mā te whakahaere i raro i ngā Ture Whakahaere o NZDRC e whakarite ana kia tātari aunoatia ngā tautohe ki te tukanga aronga ōrite rawa i runga anō i te uara o te tautohe (ka taea e ngā rōpū te whakaae ki tētahi atu tukanga, engari ko te taunoa te kōwhiringa tino ōrite mō te wā me te utu):

Uara o te tautohetohe
Ngā Ture Taunoa
Ngā Āhuahira Matua
$2.5M neke atu rānei
Ngā Ture Aronga Paerewa
Ka taea te whakaae e nga rōpū, e whakatauria ana rānei e te rūnanga whakawā

Whakarongo, ki te kore e whakaae kē ngā rōpū
$1M tae atu ki te $2.5M
Ngā Ture Aronga ECA90
90 rā mahi ki tētahi whakawhiwhinga

5 te rongo o te rā mahi, engari rawa mēnā ka whakaae kē ngā rōpū
$250K tae atu ki te $1M
Ngā Ture Aronga ECA60
60 rā mahi ki tētahi whakawhiwhinga

3 te rongo o te rā mahi, engari rawa mēnā ka whakaae kē ngā rōpū
Tae atu ki te $250k, te whakamāmātanga rānei
Ngā Ture Aronga ECA45
Ngā tuhinga anake

E wātea ana te ratonga utu pūmau

45 rā mahi ki tētahi whakawhiwhinga

whiti tauira mō te aronga i raro i ngā Ture Whakahaere o AotearoaDRC

Ko te tikanga kia whakaurua te whiti e whai ake nei ki ngā kirimana e hiahia ana ngā rōpū kia whakatauria ngā tautohe ā muri ake mā te aronga i raro i ngā Ture Taumira Tautohe o Aotearoa:

"Ko ngā tautohe, rerekētanga rānei e puta mai ana, e pā ana rānei ki tēnei kirimana, te take kaupapa rānei o tēnei kirimana, tae atu ki tētahi pātai mō tōna nohonga, te whai mana, te whakamutunga rānei, ka kōrerotia, ā, kātahi anō ka whakatauria e te aronga e ai ki ngā Ture Whakahaere o te Pokapū Taumira Tautohe o Aotearoa."

Ko te tangata e whakamahi ana i tētahi paparorohiko me ngā ata mamati maha i whakakikoruatia, tae atu ki ngā tauine o te tika, tētahi rārangitaki, ngā taputapu, ngā tuhinga, me ngā tohu tiwhikete. E huatau ana te atahanga i ngā tāhuhu o te hangarau ā-ture, te whakahaere mamati, me te whakahaere pepa māia.

Te whiti tauira mō te aronga ad hoc i raro i te Ture Arbitration 1996

Me whakauru te whiti aronga e whai ake nei ki ngā kirimana e hiahia ana ngā rōpū kia whakatauria ngā tautohe ā muri ake mā te aronga i raro i te Ture Whakahaere 1996:

"Ko te tautohe, te rerekētanga rānei e puta mai ana, e pā ana rānei ki tēnei kirimana, te take rānei o tēnei kirimana, tae atu ki tētahi pātai mō tōna nohonga, te whai mana, te whakamutunga rānei, ka kōrerotia, ā, kātahi anō ka whakatauria e te aronga e ai ki te Ture Tohutohu 1996. Ka whakatūria te rūnanga whakahaere mai i te paepae o nga kaiwhakahaere e pupuritia ana e te Pokapū Taumira Tautohe o Aotearoa, ā, ki te kore e taea e nga rōpū te whakaae ki te hanganga o te rūnanga whakawā i roto i te whitu rā o te pānui tuhituhi o te tautohe e hoatu ana, ka whakatūria te rūnanga ā-iwi e te Pokapū Taumira Tautohe o Aotearoa i runga i te taupānga a tētahi rōpū ki tēnei whakaaetanga.

Ko te whakapakoko parahi o Lady Justice e mau ana i ngā tauine me te hoari e tū ana i runga i tētahi pukapuka tūwhera me te tāpae pukapuka kati i muri i a ia. He mā te papamuri. Ko nga tauine e tohu ana i te whārite me te tōtika, ko nga huānga tohu noa e pā ana ki te tika me te ture.

Ko te tokomaha o nga kaiwhakahaere he kotahi. [ka taea rānei te kōwhiri kia toru]

Ko te reo e whakamahia ana i roto i te Arbitration he Ingarihi. [kōwhiri rānei i tētahi atu reo]

Ko te ture whakahaere o te kānataraki te ture nui o Aotearoa. [me kōwhiri rānei i tētahi atu whenua]"

Kua riro tētahi tautohe tīariari?

Ka whakaae tonu pea ngā rōpū ki tētahi tautohe tīariari kāore anō kia whakauru i tētahi Clause Tauira NZDRC ki tētahi whakaaetanga o mua ki te pānui i taua tautohe ki te aronga i raro i ngā Ture Whakahaere o AotearoaDRC, hei aronga ad hoc rānei i raro i te Ture Whakaritenga 1996 mā te waitohu i tētahi whakaaetanga hei tohutoro i tā rātou tautohe ki te aronga.

Whakaotia te puka ki raro nei, ā, mā tā mātou tīma rēhita koe e tuku whakaaetanga hei whakamahi:

Tono mō te whakaaetanga aronga tātauira

Ingoa (Me whai)
Īmēra (Me whai)

Ngā Rōpū

Manatokona koa koinei te ingoa ā-ture tika
Whakaū koa i ngā taipitopito mō te ratonga o ētahi tuhinga i runga i te kaituku tae atu ki tētahi wāhitau īmēra
Manatokona koa koinei te ingoa ā-ture tika
Whakaū koa i ngā taipitopito mō te ratonga o ētahi tuhinga i runga i te urupare tae atu ki tētahi wāhitau īmēra. Ki te kore e mōhiotia i tēnei wā, patohia koa UNKNOWN i tēnei āpure.

Ngā taipitopito kēhi

Homai koa he whakaahuatanga poto o te tautohetohe e hiahia ana koe ki te tohutoro ki te aronga

Ētahi atu rauemi e hiahia ana pea koe

Arbitration

Ko te whāinga tuatahi o te aronga arumoni o nāianei ko te manawa tika, tohuāki, me te manawa tōtika o tētahi tautohe, i runga i te tikanga e rite ana ki te nui o te tautohetohe me te matatinitanga o ngā take e pā ana.

Kōwhiringa Clause Tauira Anō

Uru atu ki tā mātou kaiārahi katoa ki ngā whiti tauira mō ā mātou kōwhiringa tukanga katoa. 

Te Whakamahi me te pānga: ko te hiranga o ngā whiti tauira tino pai

He tirohanga whānui mo te take o nga whiti tauira tino pai.