Tukanga pāpāho
He huarahi ngāwari, muna hoki te pāpāho hei whakatika i ngā tautohetohe. I tēnei tukanga, ka mahi ngā rōpū me tētahi takawaenga hei tāutu i ngā take, te whakawhanake me te hōpara i ngā kōwhiringa whakatau, te aromatawai i ngā take o ngā kōwhiringa whakatau me te whakarite i tētahi whakaaetanga ka mahi mā te katoa.
Ko te whāinga kia whakamana i ngā rōpū kia tere te whakatika i ngā papā, ā, kāore e hiahiatia he whakataunga mai i te kaiwhakawā, i te kaiwhakahaere rānei. Ka whakaaetia e te pāpāho ngā rongoā ngāwari, auaha hoki i tua atu i ngā ture ā-ture pākaha.
Tirohanga Whānui Tukanga
Tīmata ana i te tukanga
Me whakaae nga rōpū ki te whakauru ki te takawaenga. Ka taea tēnei e rātau i mua, i muri rānei i te putanga mai o te tautohetohe.
Wāhui o tētahi takawaenga
Ko te tikanga ka whakatūria he takawaenga i roto i te 3 Rā Mahi, ākuanei rānei mō ngā kēhi whawhai.
Whakaritenga
Ko te whakaritenga pai a nga rōpū me te takawaenga he kī ki tētahi takawaenga momoho. Tirohia kua tatūria koe mō te angitu i mua i te tīmatanga o te pāpāhotanga.
Whakatuwhera ana i te tauākī
Ko tētahi tauākī tūwhera i roto i te takawaenga he wā tuatahi mō ia rōpū ki te whakapuaki i o rātau tirohanga me ō rātou whāinga, e tautuhi ana i te mahi whenua mo te whakaritenga.
Take tāutunga
I roto i te takawaenga, ko te tāutu i ngā take he kī ki te mōhio ki te papā me te whakangāwari i ngā kōrero ki tētahi taumira e whakaaetia tahitia ana.
Ngā wātū tōtahi me te caucusing
Ko te tikanga ko ngā tukanga pāpāho ko ngā wātū hono me te caucusing. Ko ēnei wāhanga e whirinoa ana i te hiahia ki te whakangākau i te taumira tōtika.
Ngā Putanga
Ka taea e ngā putanga pāpāho te awhe mai i te katoa ki ngā kāinga wāhi, kāore rānei he taumira, engari ka whai hua te tukanga i ngā wā katoa ki te whakawhanake i te mātauranga, te tiaki pātahitanga, me te whakarite i te matatapu.
Utu o te takawaenga
Ko to mātau arotahi ko te tuku rongoā tukanga utu. Kimihia ētahi atu mea mō te utu o te takawaenga.
Hipanga 1. Tīmata ana i te tukanga
Hei tīmata, me whakaae ngā taha e rua ki te whakamahi i te pāpāhotanga. Ka taea tēnei e rātou mā te whakamahi i te wāhanga takawaenga tauira o AotearoadRC i roto i tā rātou kirimana, e āhei ai ngā tautohe ā muri ake kia whakaoti pēnei.
Ahakoa kāore rātau i whakamahi i te whiti i roto i tā rātou kirimana, ka taea tonu e rātou te kōwhiri ki te whakamahi i te pāpāhotanga mā te waitohu i tētahi whakaaetanga takawaenga.
Mēnā i whakaae ngā rōpū ki te whakamahi i te pāpāhotanga i mua i te tautohetohe, ki te tīmata i te tukanga, me tuku e te kaitono (te tangata e tīmata ana i te tukanga) tētahi Pānui Pāpāho kia mōhio ai tērā taha. Kāore tēnei i te hiahiatia mēnā ka whakaae nga rōpū ki te pāpāho i muri i te tīmatanga o te tautohetohe.
Ka tīmata te kaitono i te tukanga mā te hoatu ki AotearoaDRC. Ka whakaritea he Rēhita ki te kēhi hei āwhina i nga rōpū, o rātau kaitohutohu, me te takawaenga puta noa i te pāpāhotanga.
Hipanga 2. Wāhui o tētahi Pāpāho
Ko te Pokapū Taumira Tautohe o Aotearoa (NZDRC) e āhei ana ki te whakatū i tētahi takawaenga engari rawa mēnā kua whakaae nga rōpū ki tētahi tangata tauwhāiti. Ka whakaritea tēnei wāhui ina whiwhi a NZDRC i tētahi taupānga me te utunga kua oti. Mēnā he tangata hinengaro tō ngā rōpū, me tutuki i taua tangata ētahi paearu, ā, me whakaae a AotearoaDRC he pai, he takitahi, he tōkeke.
Ina tīpako i tētahi takawaenga, e whakaaro ana a NZDRC ki ētahi momo take, pēnei i ngā whakaaetanga i waenganui i ngā rōpū, te āhua me te uara o te tautohetohe, me te wāteatanga o te tangata kia pai ai te pāpāho i te kēhi. Me kūpapa te takawaenga i whakaritea, ā, kaore e taea te mahi hei kaitaunaki mo tētahi rōpū. Ko ngā wāhui katoa i whakaritea e NZDRC he whakamutunga, ā, kua whakaūngia e tētahi Pānui Wāhui i tukuna e te Rēhita.
Hipanga 3. Whakaritenga
I mua i te whakauru atu ki te takawaenga, me mātua whakarite te takawaenga me nga rōpū e pā ana ki a rātau. Tērā pea ka kōrero te takawaenga ki ngā rōpū i mua i tētahi wātū takawaenga hono hei whakauru atu i a rātau anō, ka whakatū i tētahi hanganga mō te takawaenga kia whai mai, me te whakautu i ngā pātai tērā pea kei ngā rōpū. Ka whakaurua hoki e te whakaritenga a te takawaenga he mōhiotanga pai ki te tautohetohe, nga rōpū e pā ana, me te horopaki i puta mai ai te takawaenga.
I runga anō i te āhua o te tautohetohe, ka tono pea te takawaenga kia whakawhiti ngā rōpū i ngā tauākī tūnga i mua i te takawaenga. Ko te tauākī tūnga he tuhinga i whakaritea e ia rōpū i mua i te pāpāhotanga. E whakahuahuatia ana e ia to rātau mōhiotanga ki te tautohetohe, o rātau tūnga, me a rātau painga. Ka āwhina ki te whakamārama i ngā take i te ringa me te tautuhi i te tūranga mo nga kōrero i te wā o te pāpāhotanga. Ko te tikanga ka whakawhitia te kōrero tūnga i waenganui i nga rōpū me te takawaenga, e whakarato ana i te katoa ki tētahi tirohanga whānui mārama o te tautohetohe me te āhua o ia rōpū.
He whakaritenga te pāpāho, ā, he whai painga hoki te whakaaro mo ngā hiahia me ngā painga o tērā rōpū, me te whakaaro ki ngā kōwhiringa ka taea te whiwhi tahi, te whakaaetanga rānei. Heoi anō, ka homai e te takawaenga he wānanga kia tika ai te whakauru a nga rōpū, kia raruraru hoki ki tētahi tirohanga ki te whakatika i ta rātau tautohe ki tētahi tikanga e whakaaetia ana e ngā rōpū katoa.
Hipanga 4. Whakatuwhera ana i te tauākī
Ko tētahi tauākī tūwhera i roto i te takawaenga ko te hipanga tuatahi i roto i te tukanga e whai wāhi ai ngā rōpū e rua ki te whakaatu i to rātau taha o te pūrākau. Ko te take, ko te whakataki a ia rōpū ki te tautohetohe, e whakahuahua ana rātau i o rātau māharahara matua, ngā painga, me ngā mea e tūmanako ana rātau kia taea mai i te takawaenga.
Ko te take o tētahi kōrero tūwhera ko te tautuhi i te wāhanga mo nga kōrero ka whai mai. Māna e whakarato he mokowā haumaru, hanganga hoki mō ia rōpū ki te whakapuaki i o rātau whakaaro me ō rātau tirohanga me te kore haukoti. Mā tēnei e āwhina te katoa ki te mārama ki te āhuatanga mai i te tirohanga a tētahi, ki te whakatakoto i te tūranga mō tētahi tukanga kōrero hanga me te whakaritenga.
Hipanga 5. Take tāutunga
I roto i te pāpāhotanga, ko te tāutu i ngā take he hipanga tino nui e āwhina ai te pāpāho i ngā rōpū e pā ana ki te wehe me te mārama ki ngā pūwāhi matua o te papā e hiahiatia ana kia whakatikaina. Ehara tēnei i te whakatau ko wai e tika ana, he hē rānei, engari mo te mōhio he aha te nuinga o ia rōpū.
He mea nui kia mōhio he tukanga ngāwari te takawaenga, ā, ka taea te whakahaere i ngā huarahi maha. Heoi anō, i nga wāhanga o mua, tērā pea ka ārahi te takawaenga i tētahi kōrero tōtahi e kōrero tūwhera ai te katoa mo o rātau māharahara. Mā tēnei e āwhina ki te kawe mai i ngā take taketake ki te mata. Tērā pea he pōhēhētanga ēnei, he rerekētanga i roto i ngā tūmanako, i ngā painga papā rānei. Ina tāutua ēnei take, ka taea te whakatau tētahi e tētahi i roto i te tukanga takawaenga.
Mā tēnei hipanga tāutunga take e āwhina ki te whakamārama i te tautohetohe, ā, ka taea te whakaatu i te nuinga o te wā he nui ake te whenua noa iho o nga rōpū i to rātau whakaaro tuatahi. Mā tēnei ka ngāwari kē atu te neke whakamua ki te kimi i tētahi taumira e whakaaetia tahitia ana.
Hipanga 6. Ngā wātū tōtahi me te caucusing
I te wā o tētahi tukanga takawaenga, e rua nga wāhanga noa iho o nga wātū hono me te mawhitiwhiti. I roto i tētahi wātū tōtahi, ka huihui nga rōpū katoa ki te kōrerorero i nga take kai te ringa. Na te āwhina a te takawaenga, ka tiritiri tūwhera rātau i o rātau tirohanga, ngā māharahara, me ngā mea e tūmanako ana rātau kia taea. I te wātū hono, ka taea e te katoa te whiwhi mōhiotanga mārama ki ngā tirohanga a tētahi, me ngā take e hiahia ana ki te whakatau.
Ko te kararehe, i tērā taha, he wātū tūmataiti e tūtaki motuhake ai te takawaenga ki ia rōpū. He muna ēnei hui, ā, ka whakaaetia ia rōpū kia kōrerorero tūwhera i o rātau māharahara me ngā rongoā tūpono ki te takawaenga. Kātahi ka taea e te takawaenga te whakamahi i ēnei mōhiohio hei āwhina ki te ārahi i ngā rōpū ki tētahi taumira e whakaaetia ana e te katoa. He mokowā haumaru ēnei hui tūmataiti e āhei ai ia rōpū ki te whakapuaki i o rātau whakaaro me o rātau whakaaro me te kore whakawā. Kaore te takawaenga e tiritiri i tētahi mea e whakaaturia ana i te wā o te mawhitiwhiti me ērā atu rōpū me te kore whakaaetanga.
I te wā o tētahi pāpāhotanga, ka neke pea ngā rōpū, i waho hoki i ngā wātū hono me te whakawātea i ngā mea e hiahiatia ana kia pai ai te haere tonu o te pāpāhotanga.
Hipanga 7. Ngā Putanga
Ka rerekē pea ngā hua o tētahi tukanga takawaenga. I ētahi take, ka tae pea nga rōpū ki tētahi kāinga katoa e kōrerotia ana, e whakaaetia ana hoki nga take katoa. Ko te putanga tino pai tēnei, e ahu ana ki tētahi whakaaetanga whai tikanga e pai tahi ana, e here ana ki ngā rōpū katoa e pā ana. He whānui pea te whakaaetanga, e kōrero ana i ngā aronga katoa o te tautohetohe, ka whakatepetia rānei ki ngā wāhi motuhake o te tautohetohe.
I ētahi atu wā, ka tutuki pea tētahi whakatauranga wāhi ki te wāhi e whakataua ai ētahi, engari kāore e whakatikaina ngā take katoa. Ka whai hua tonu tēnei i te mea ka taea te whakawhāiti i ngā wāhi o te tautohetohe me te whakarite i ētahi atu whakaritenga, i ngā takahanga ā-ture rānei.
Tērā anō ētahi take kaore he kāinga e tae atu ana. Ahakoa te āhua nei he rahunga tēnei, he mea nui kia mōhio koe ka whai hua tonu te tukanga takawaenga. Māna e whakarato he pūhara mo nga rōpū ki te whakapuaki i o rātau whakaaro me te mārama ki ngā tirohanga a tētahi, e mārama ake ai te mōhiotanga ki te tautohetohe. He tino taonga tēnei ki te pupuri i ngā pātahitanga, ā, ka taea pea te whakangāwari i ngā whakaritenga ā muri ake.
Ahakoa te hua, he āhuatanga tino nui te matatapu o te pāpāhotanga. Ko te nuinga o te wā e kōrerorerotia ana i te tukanga, ā, kāore e taea te whakamahi i te kōti, te whakaatu rānei i waho o te takawaenga me te kore whakaae. E whakahau ana tēnei i te whakawhitiwhitinga tuwhera, pono hoki, i te mea ka taea e nga rōpū te kōrero noa me te kore wehi ka whakamahia a rātau kupu ki a rātou ā muri ake. Ka toro atu hoki tēnei matatapu ki te takawaenga, ā, kāore e whakaaetia kia whakaatu i ētahi mōhiohio mō te tukanga takawaenga, tōna putanga rānei, engari rawa mēnā e hiahiatia ana e te ture, te whakaae rānei e ngā rōpū katoa.
Ngā tūmahi panuku
Ngā ture pāpāho
Tirohia ētahi atu mea mō te tukanga takawaenga a NZDRC, e āta whakaritea ana hei tuku i te taumira moata me te utu tōtika .
Kei te kimi i tētahi whiti tauira?
Uru atu ki tā mātou kaiārahi katoa ki ngā whiti tauira mō ā mātou kōwhiringa tukanga katoa.
E whakaae ana ki te pāpāho
Tīkina te whiti tauira tika i ō kirimana i tēnei rā, tonoa rānei tētahi Whakaaetanga Pāpāho tātauira.
Whakapā atu
Whakapā atu ki tā mātou tīma i tēnei rā kia kite me pēhea tātau e āwhina ai