Ngā Tautohenga Ratonga Pūtea

Kua nui haere te tirohanga o te kaha ki te tautohe, ki te pāpāho rānei e tētahi hunga tuatoru, he mātauranga mātauranga me te wheako i roto i te wāhanga o ngā ratonga pūtea, he mea nui rawa ki te whakarite i tētahi tukanga taumira tautohe tika.

I ētahi wā e karangatia ana hoki a AotearoaDRC ki te tuku i nga manawa tohunga mo nga tautohetohe pūtea, tāke hoki. I te tau 2019, i pānuitia e ngā Kaikaute Chartered Australia me Aotearoa (CAANZ) kua kore e homai he ratonga e tuku ana i ngā tohunga takitahi, ā, i kitea a NZDRC hei kaiwhakarato whirinoa mō te taumira tautohe kirimana, e mōhio ana ki te wheako o Aotearoa i tēnei rohe.

I tēnei whārangi

Tirohanga Whānui o ngā ratonga

Kua whakatakotoria pai a NZDRC hei whakarite i te ratonga tino pakari, ngaio, wāhanga hoki e wātea ana mō ngā rōpū e mahi ana i roto i te wāhanga o ngā ratonga pūtea.

Ngā kōwhiringa tukanga

Mā te awhe o ngā tukanga e wātea ana, kotahi ki te tino hāngai ki ō hiahia, ahakoa te āhua o tō tautohe.

NGA PĀTAI E UIUITIA AI

Tūhuratia tā mātou wāhanga FAQ mō ngā kitenga tere me te kimi whakautu ki ngā pātai noa iho.

Tirohanga Whānui o ngā ratonga

He takawaenga, he pāpāho, he tohunga e mahi tahi ana me ngā tohunga e mahi tahi ana me mātau, he nui tōna taumata wheako ki te mahi i ngā take whānui e noho ana i roto i ngā tautohe ratonga pūtea. Ko te tikanga o tēnei ka whakatakotoria a NZDRC hei whakarite i te ratonga tino pakari, ngaio, me te ratonga tauwhāiti-wāhanga e wātea ana mō ngā rōpū e mahi ana i roto i te wāhanga o ngā ratonga pūtea.

Tērā anō, ko ngā tukanga a NZDRC e hoahoatia ana hei whakarite kia whakaaetia te taumata urupare tino ōrite, mā te whakarato rōpū whai tikanga tika, tohuāki, me ngā tikanga tōtika utu hei whakatika i ta rātau tautohe. Mā ā mātou tukanga e āhei ai ngā rōpū arumoni ki te whakatika i a rātau tautohe i roto i tētahi wānanga tūmataiti, e pupuri ana i te matatapu.

Ngā kōwhiringa tukanga

Ko ngā tukanga tino whakamahia e toru mō ngā tautohe ratonga pūtea ko te aronga, te takawaenga, me te manawa tohunga.

Arbitration

Ka homai e NZDRC ngā ratonga whakahaere ad hoc me te aronga ā-iwi i raro i ōna Ture Arbitration. Mā ngā kōwhiringa e rua e whakarato āheitanga ki ngā rōpū whai āheitanga ki te whakahaere i runga i tētahi utu pūmau, kāore rānei i te mōhiotia, e whakarato ana i ngā rōpū whai mōhiotanga e tino hiahiatia ana mō te utu.

Ko te tikanga kia hoatu e ngā Ture Whakahaere o AotearoaDRC ngā kōwhiringa me te kaha whānui rawa ki te whāngai i ngā hātepe whakahaere katoa e tika ana, he tohuāki, he utu tōtika, ā, māna e tuku urupare ōrite ki ngā nuinga o te tautohetohe me te matatinitanga o ngā take e pā ana. Kei te wātea hoki tētahi hātepe whakarāpopoto (te pana wawe o ngā kerēme me ngā waea) i raro i ngā Ture o AotearoaDRC e tuku ana i ngā rōpū ki ngā tautohe pūtea me te uru ki tētahi taumira tōmua i ngā take tika.

Ko te ratonga whakahaere a NZDRC e whakarato ana i ngā rōpū whai ngāwari noa iho ki te mahi i tā rātou ake tukanga i a rātau e tuku urunga tonu ana ki te tirotiro ā-iwi o Aotearoa, te āwhina, me te tautoko. Ko te mea nui, ko te ratonga hoki e whakarato ana i te mōhiotanga mō tētahi utu whakahaere kāore i te mōhiotia.

Ina tomo ki tētahi kirimana, e tūtohu ana mātou kia whakaaetia e ngā rōpū tētahi o ā mātou whiti tauira kia āhei ai rātou ki te uru ki ēnei ratonga me puta mai he tautohe ā muri ake nei. Ka kitea pea i konei ngā whiti tauira mō ngā aronga ā-iwi o AotearoaDRC me te aronga ā-iwi o AotearoaDRC.

Ka pato tētahi tangata i tētahi rorohiko pona me te ringa kotahi i a ia e tuhi ana ki tētahi papatopenga me tētahi atu. I runga i te tēpu, he tauine o te tika, he mea hoatu, he tipu kōhua, e hua ana i tētahi tautuhinga ture, tari rānei.

Pāpāho

Ko te whakahere takawaenga arumoni a NZDRC e whakarato ana i ngā rōpū arumoni me tētahi tukanga takawaenga ngaio, whakahaere katoa, me te tukanga takawaenga whai tikanga. Mō ngā rōpū arumoni e kimi ana ki te mahi i tētahi rongoā ngāwari ake ki ta rātau tautohe, ka whakamana tēnei kōwhiringa i ngā rōpū kia hanga me te hōpara tahi i ngā kōwhiringa whakatau whai hua tahi me te āwhina a tētahi pāpāho hunga-tuatoru takitahi e mau mai ana i a rātou he wheako nui ā-mahi.

Ka kitea pea tētahi whiti tauira mō te pāpāhotanga i konei.

Whakahaerenga Tohunga

Kua noho te manawa tohunga hei tikanga pai mo te whakatau i ngā tautohe i roto i ngā mahi maha e pā ana ki ngā take kounga, ine nui rānei, ngā take rānei o tētahi āhuatanga hangarau tauwhāiti, momo whāiti rānei, nā te mea he tere, he ōpaki, he ōpaki, he muna rānei.

Ko te tāwharatanga matua o te manawa tohunga, ka taea e ia te whakarato i tētahi manawa here (kāore rānei i te here) me te kore whakauru i te nuinga o ngā tikanga e taea ai te whakarite i te aronga me te mōhiotanga. Kai a ia anō te painga o te āwhina ki te tiaki i ngā pātahitanga pakihi kāore pea e taea e ngā takahanga whai tikanga.

Tērā pea ka kitea he wāhanga tauira mo te manawa tohunga i konei.

NGA PĀTAI E UIUITIA AI

Kimihia ngā kitenga tere me ngā mōhiohio āwhina mō ngā momo kaupapa maha e pā ana ki ngā tautohe ratonga pūtea

He aha i kōwhiri ai i a NZDRC?

E tuku ana a AotearoaDRC i ngā tukanga taumira tautohe whakahaere katoa.

E mahi ana mātau hei rārangi rēhita tūmataiti, e whakarato ana i tētahi wāhi tohutoro mō ngā rōpū me o rātau māngai, e āwhina ana ki te wāhuitanga o ngā tohunga taumira tautohe, me te whakahaere me te whakahaere i ngā tukanga taumira tautohe tūmataiti puta noa i ngā wāhanga me ngā mahi whānui i Aotearoa.   

Kei roto i a mātau ratonga he registrar whakaihi me tētahi tukanga tirohanga hoa. Mā ēnei e āhei ai te whakahaere pai ake i te kēhi me ngā whakapainga i te kounga o te whakataunga. 

Ka whakawhirinaki te tukanga tika ki te horopaki o tō take me tētahi whakaaetanga i waenganui i ngā rōpū ki tā rātou tukanga e manakohia ana.

Mēnā e pā ana te tautohetohe ki tētahi tika ā-ture, ki tētahi take tauwhitinga rānei, ā, kāore e taea e ngā rōpū te whakaae ki ngā mea e tūpono ana, he aha rānei te uara e tika ana kia hoatu, ka tika pea kia rangona te tautohe mā tētahi tukanga ārai, pēnei i te aronga, i te manawa tohunga rānei.

Tērā pea ka māharahara ētahi tautohetohe ki ngā pātahitanga haere tonu, ki ngā take rānei e hiahiatia ana he putanga kaupapa. I ēnei take, ka tika ake pea te takawaenga i te mea he tukanga whakaaetanga kē atu.

Ka taea te whakaū i ngā tohu whakahaere i raro i te Ture Whakahaere 1996 me te ao whānui i raro i te Hui o New York. Tērā pea ka whakakāhoretia te whakaū i roto i ngā take tino ātaahua e whiwhi ana i tētahi tikanga pai mo te whiwhi i te taumira whakamutunga o te tautohetohe. Ko nga whakaaetanga whakatau pāpāho me nga manawa tohunga e taea te whakaū hei take kānataraki.

Ko te āhuatanga i roto i ngā tukanga taumira tautohe tūmataiti pēnei i te aronga me te takawaenga ka pupuritia mā te pahekotanga o ngā whakarato ā-ture, ngā here kirimana, me ngā ture ā-iwi o AoteaROA.

Ka whakahaeretia tūmataititia ngā rongo me ngā pāpāhotanga, ā, kāore he āheitanga tūmatanui ki ngā takahanga, ki ngā whakaaturanga me ngā tukunga rānei e whakaaturia ana.

Ahakoa kāore anō kia taurangitia te matatapu pūmau, ka whai ngā ine i tangohia e NZDRC ki te waihanga i tētahi anga pakari mō te pupuri i te matatapu e hāngai ana ki ngā tūmanako a te rōpū mō te taumira tautohe tūmataiti.

Me mahi i te hipanga tuatahi ki te whakatika i tō tautohe ratonga pūtea i tēnei rā

He nui te mātauranga me te wheako o NZDRC, kua hangaia i roto i te wā neke atu i te 30 tau i tukua ai e mātau ngā ratonga taumira tautohe tūmataiti ōrite, ngaio, whai tikanga hoki. Whakapā mai ki a mātou i tēnei rā kia mōhio anō me pēhea e āwhina ai mātou i a koe, i ō kiritaki rānei.

Whakapā atu

Whakapā atu ki tā mātou tīma i tēnei rā kia kite me pēhea tātau e āwhina ai

Whakapā mai ki a mātou

Ko tēnei āpure mō ngā take whakamanatanga, ā, me waiho kē.