E karapotitia ana te pūrama kōmā e ngā rau pepa whakawhitiwhiti, e whakamāramatia ana e te tīramarama kikorangi hina, e waihanga ana i tētahi āhuatanga mātao me te āhua ārai.

Ngā Tautohenga Āhuatanga Ā-Hinengaro

I te nuinga o te wā he matatini, he uaua hoki te ara ki te taumira mō ērā i tūkinotia i roto i ngā tautohe ā-hinengaro (IP). Ehara i te mea he utu nui noa iho ngā tikanga mōhiotanga taketake, engari e tono ana hoki i tētahi pūtea penapena nui o te wā. Mēnā kei te rapu koe i tētahi rongoā māia ake, tūmataiti, utu hoki, ka tukuna e ā mātou ratonga taumira tautohe tūmataiti he whirinoa māia.

E whakaū ana to mātau tīma tohunga pūkenga ki te whakarato i ngā ratonga taumira tautohe whāiti mo nga tautohetohe ā-hinengaro. E mārama ana o mātau tohunga ki ngā āhuatanga o te ture IP me te whakarato i tētahi whiringa muna, tere, utu ōrau hoki ki ngā takahanga kōti taketake, nā reira ka āhei koe ki te arotahi ki ngā mea tino nui - ō umanga uho

I tēnei whārangi

Tirohanga Whānui o ngā ratonga

I NZDRC, e tuku ana mātau i ngā ratonga taumira tautohe tūmataiti whānui i hangaia mō ngā tautohe ā-hinengaro.

Ngā kōwhiringa tukanga

Ko te tikanga, ko a mātau kōwhiringa tukanga e whakamahia ana mō ngā tautohe ā-hinengaro ko te aronga, te whakawāteatanga, te manawa tohunga, me te takawaenga.

NGA PĀTAI E UIUITIA AI

Tūhuratia tā mātou wāhanga FAQ mō ngā kitenga tere me te kimi whakautu ki ngā pātai noa iho.

Tirohanga Whānui o ngā ratonga

I NZDRC, e tuku ana mātau i ngā ratonga taumira tautohe tūmataiti whānui i hangaia mō ngā tautohe ā-hinengaro. E whakamahi ana mātau i ngā huānga whānui o ngā tikanga taumira, tae atu ki te pāpāhotanga, te aronga, te whakawāteatanga me te manawa tohunga. I hoahoatia ēnei aratuka hei whakaū i tētahi taumira tere, pai hoki ki tō tautohe, ki te tiaki i ngā pātahitanga pakihi me te pare i tō rongo parani.

Ko to mātau tīma he tohunga whai mōhiotanga hōhonu ki te ture ā-hinengaro me ngā tukanga taumira tautohe. Ka mauria mai e rātau to rātau wheako whānui me to rātau mātauranga ki te tēpu i ia tautohetohe, me te whakarite kia whakahaeretia ia take ki te tohunga nui me te kaha. Mā NZDRC, ka taea e koe te whakaū i tētahi tukanga taumira pono, tika hoki, te tiaki i ō mana ā-hinengaro i a koe e whakamōkito ana i te raruraru ki tō umanga.

Ngā kōwhiringa tukanga

Ko te tikanga, ko a mātau kōwhiringa tukanga e whakamahia ana mō ngā tautohe ā-hinengaro ko te aronga, te whakawāteatanga, te manawa tohunga, me te takawaenga. 

I muri iho i te rongonga i nga tohenga me nga whakaaturanga mai i nga taha e rua, ka whakataunga te kaiwhakahaere tōkeke i muri i te rongonga i nga tohenga me nga whakaaturanga mai i nga taha e rua. He muna tēnei tukanga, he here, ā, he tere ake, he pai ake hoki i ngā takahanga kōti tūturu.

Ko te whakawāteatanga, i tērā taha, he tikanga whai kirimana mo te taumira tautohe wā poto. I tēnei tukanga, e herea ana te whakataunga a te kaiwhakahaere ki te kore, kia whakahōutia rā anō ki ngā takahanga ā-ture, mā te whakaaetanga rānei.

Ko te manawa tohunga he tikanga e tukuna ai he tautohetohe, he rerekētanga rānei i waenganui i nga rōpū, na te whakaaetanga a nga rōpū, ki ngā tohunga kotahi (neke atu rānei) e mahi ana i te manawa mo taua take e pā ana ki taua take, ki a rātou rānei. Tērā pea e herea ana te whakataunga, kāore rānei i te here i runga anō i te tukanga i whakaaetia e nga rōpū.

I te mutunga, he āhua ngāwari, he momo taumira tautohe noa, muna hoki te pāpāhotanga e āwhina ai te hunga tuatoru kūpapa i nga rōpū ki te whakarite i tētahi whakataunga o ta rātau tautohetohe. Kai nga rōpū te mana mo te whakataunga kia whakataua me nga whakaritenga o te whakaaetanga.

E rua ngā mōhiti e noho ana i runga i tētahi papatuhi tuwhera me te pepa rārangi i runga i tētahi mata kiwikiwi kuputuhi. I te papamuri he maha nga wāhanga pepa whakawhitiwhiti, e hua ana i ngā whakaaro, i ngā hukihuki rānei. Ko te tirohanga e whakarato ana i te āhua o te whakaaro roro, o te āhua auaha rānei.

NGA PĀTAI E UIUITIA AI

Kimihia ngā kitenga tere me ngā mōhiohio āwhina mō ngā momo kaupapa e pā ana ki ngā tautohe ā-hinengaro

He pēhea te pupuri a te taumira tautohe tūmataiti i ngā pātahitanga pakihi?

Ko ngā tikanga taumira tautohe tūmataiti pēnei i te pāpāhotanga e whakatoko ana i te whakawhiti kōrero me te whakaaetanga tahi, e āwhina ana ki te pupuri i ngā pātahitanga pakihi. Waihoki, nā te mea he tere ake, he tūmataiti hoki te whakatau i ngā tautohetohe, he iti iho te kaha o te tautohe ki te tūkino i te pātahitanga i waenganui i nga rōpū.

Na te āhua o nga tautohetohe ā-hinengaro, i te nuinga o te wā e rapu ana nga rōpū kia tere te whakatau i te tautohetohe. 

I roto i te takawaenga me te aronga, he nui ake te mana motuhake o nga rōpū i runga i te tukanga, e āhei ai te whakatika tere i taua take. 

I te nuinga o te wā he take whaiaro te rawa hinengaro e puta mai ana i ngā mahi auaha, ka whakaaetia e te pāpāhotanga ngā rōpū kia tae ki tētahi putanga e mahi ana mō ngā mea e rua (he rongoā toa). 

Ka hoatu e te pāpāho ngā rōpū te wā hei whakatau wawe i ngā kēhi, i runga i tētahi tikanga arumoni, me te hōpara i ngā kōwhiringa whakatau kāore i te wātea mā te whakahau a te Kōti (eg whakawhiti-whakawhiti, ngā whakaaetanga ariki, ngā whakaaetanga rohe, ā, ka whakaae kia hurihia ki te rawa hinengaro). 

Ka taea hoki e te pāpāho te whakaae kia whakatikaina ngā pātahitanga, ngā take kia tirohia i runga i tētahi huarahi whakatau raruraru ā-raruraru, ā, kia whiwhi ai ngā rōpū i te painga o tētahi tāurunga hunga-tuatoru kūpapa.

Ka rerekē pea te roanga o te tukanga taumira tautohe tūmataiti i runga anō i te matatinitanga o te tautohetohe, te aratuka i kōwhiria, me te hiahia o nga rōpū kia mahi tahi. Heoi anō, he tere ake i nga kōti tūturu, i te nuinga o te wā e mahi ana i ngā wiki, marama rānei, kaua ko nga tau.

Ka rerekē pea te utu o te taumira tautohe tūmataiti i runga anō i ngā tauwhāiti o te kēhi me te aratuka i kōwhiria. Heoi anō, he nui ake te utu i nga kōti tūturu. Nā te mea he tere ake tēnei, nō reira, he iti ake ngā utu ā-ture me ngā utu raruraru pakihi.

Mauria te hipanga tuatahi ki te whakatika i tō tautohe ā-hinengaro i tēnei rā

Kaua e tuku i nga matatinitanga o nga tautohetohe ā-hinengaro e whakararuraru ana i o mahi umanga. Kōwhiria a NZDRC mō tētahi tukanga taumira tautohe muna, māia, utu hoki. Kai konei to mātau tīma tohunga mātauranga ki te whakaū i tētahi taumira tere, tika hoki, e āhei ai koe ki te arotahi tonu ki ngā mea e tino nui ana – ō umanga. Whakapā mai ki a mātou i tēnei rā kia ako anō mō ā mātou ratonga taumira tautohe tūmataiti i whakaritea mō ngā tautohe ā-hinengaro.

Whakapā atu

Whakapā atu ki tā mātou tīma i tēnei rā kia kite me pēhea tātau e āwhina ai

Whakapā mai ki a mātou

Ko tēnei āpure mō ngā take whakamanatanga, ā, me waiho kē.