Ngā utu whakahaere Ad hoc

Kia tino mōhio ai he rite tonu te utu o te aronga ki te nui o te tautohetohe, ka whakawhāititia nga utu a te kaiwhakahaere i runga anō i te nui o te tautohetohe.

Mō te tatau i te nui o te tautohetohe, me tāpiri tahi te uara huri noa o te GST o ngā kerēme katoa, ngā tohutohu, me ngā arai whakapūtā i roto i ngā tāra o Aotearoa. 

Kāore e pūketetia te huamoni ki te kore e nui ake te huamoni i whakapuakina e te Rōpū i te nuinga o te tumuaki rōpū, ki te tatautia te nui o te tautohetohe ki te uara o te kerēme huamoni anake. 

Ko ngā tapeke katoa i kīa kei te tāra o Aotearoa, ā, he whānui te GST (mēnā he).  

Tokorua nga tāngata e rūrū ana i nga ringa i runga i te tēpu e whakaatu ana i ngā tauine whārite, ngā tuhinga, me ngā tāpae pukapuka e rua. E huatau ana te atahanga i te whakaaetanga, i te mahi ngātahi rānei i roto i tētahi tautuhinga ā-ture, ngaio rānei.

Tirohanga Whānui Utu

Ngā utu me ngā utu a te rūnanga whakawā

Āhea e hiahiatia ana he utunga?

Taunahatanga mō te utunga

Ngā tikanga utu

Whakatau, putanga rānei

Ngā utu whakakore

Utunga tuatahi | Te haumarutanga mo nga utu me ngā utu a te rūnanga ā-rōpū

Ko te whakaritenga a te rūnanga whakawā i raro i te whakaaetanga mo te whakahaere ad hoc e herea ana ki nga Rōpū:

  1. kei te kawe i te whakaaetanga whakahaere; me
  2. Mā te utu ki te pūkete whirinaki o AotearoaDRC, te haumarutanga i whakaritea mo nga utu me ngā utu a te rūnanga whakahaere e ai ki te hōtaka e whai ake nei.
Rahi i roto i te Tautohe
Rahinga haumarutanga
Rahinga haumarutanga
1 Arbitrator
3 Ngā Arbitrators
< $250,000
$20,000
$50,000
$250,000 < $500,000
$30,000
$65,000
$500,000 < $1 million
$35,000
$75,000
$1 miriona < $2.5 miriona
$40,000
$85,000
$2.5 miriona < $5 miriona
$45,000
$100,000
$5 miriona < $10 miriona
$50,000
$115,000
$10 miriona ≤ $50 miriona
$55,000
$125,000
$50 miriona < $100 miriona
$60,000
$140,000
≥ $100 miriona
$65,000
$150,000
He whakamāmātanga whakaaro anake
$30,000
$65,000

Ngā utu me ngā utu a te rūnanga whakawā

E āhei ana tētahi kaiwhakahaere ki te whakatika i tētahi utu kia utua e ngā Rōpū e tika ana kia whakaaro ki te mahi i mahia e te kaihautū, ā, ko tēhea utu kāore pea, hāunga i roto i ngā āhuatanga tino ātaahua, nui ake i te mōrahi o te hōtaka e whai ake nei (Utu Mōrahi Kua Whakaritea):

Rahi i roto i te Tautohe
Utu Mōrahi Hōtaka
< $250,000
$50,000
$250,000 < $500,000
$75,000
$500,000 < $1 million
$85,000
$1 miriona < $2.5 miriona
$100,000
$2.5 miriona < $5 miriona
$125,000
$5 miriona < $10 miriona
$150,000
$10 miriona < $50 miriona
$200,000
$50 miriona < $100 miriona
$300,000
≥ $100 miriona
$500,000
He whakamāmātanga whakaaro anake
$75,000

I roto i ngā āhuatanga tino ātaahua, tae atu ki ngā take hangarau, ā-ture rānei, he maha ngā take i roto i te tautohetohe, ngā rōrahi nui o ngā tuhinga, ngā taupānga mō ngā menemana ki te wātaka aronga, ngā inoi rānei, me ngā taupānga mō te āwhina wā poto, te hono me te whakatōpūtanga rānei, ka tono pea te rūnanga ā-rohe i tētahi atu nuinga tāpiri, i runga ake rānei i te Utu Mōrahi Hōtaka (Utu Utu). 

Hei tautoko i tētahi kereme mō tētahi Utu Tāpiri, kaua te utu ia hāora a te kaiwhakatau tautohe e neke ake i te utu ia hāora katoa o te $850 mō te wā e pau ana ki ngā mahi o ngā take e keremehia ana te Utu Tāpiri. 

I te wā o tētahi tautohe e puta ake ana e pā ana ki tētahi Utu Tāpiri i whakapuakina e te rūnanga ā-rohe, ka whakataua e NZDRC tētahi Utu Tāpiri e tika ana kia utua te rūnanga whakahaere i muri i te whakaaetanga kia urupare ia Rōpū. Mēnā e hiahia ana tētahi Rōpū ki te whakamahi i taua tika, me whiwhi taua Rōpū i roto i ngā rā maramataka e whitu o te rihīti o te pānuitanga o te Utu Tāpiri, me whakawhiti kōrero tana urupare ki te rūnanga whakahaere me aotearoaDRC.

Ngā nekehanga tāpiri me ngā utu wā poto

I te wā o te aronga, ka taea pea e te rūnanga whakahaere te tono i tētahi, i ētahi atu tāpiritanga rānei, i te wā poto, i ngā nekehanga whakamutunga rānei me ngā moni whakamutunga mai i ngā Rōpū ki ngā utu me ngā utu o te aronga, ka pā mai, kia hoatu rānei mō ngā Rōpū, mō te painga rānei o ngā Rōpū. Me utua aua huarahi katoa ki roto i te pūkete whirinaki o AotearoaDRC e hiahiatia ana. 

Tērā pea ka hoatu e te Rēhita, i tētahi wā i runga i te tohutohu o te rūnanga whakawā, te hoatu i ngā kōkiri me ngā moni i utua e nga Rōpū hei haumarutanga ki ngā utu wā poto ki te rūnanga whakawā, ā, ka hoatu he kōrero whakahōu o te kaute ki nga Rōpū. 

Ko ngā painga katoa e pā ana ki aua moni ka pupuritia e NZDRC hei rawa mōna ake. 

Āhea e hiahiatia ana he utunga?

Me utu te Utu tuatahi ki AotearoaDRC i mua, i muri tonu rānei i te tukunga o te Taupānga mō te Aronga. 

I tētahi wā, ka tonoa pea e te rūnanga whakawā tētahi, ētahi rānei o ngā Utu Tāpiri mai i ngā Rōpū ki ngā utu me ngā utu o te aronga, e pā ana, kia hoatu rānei mō ngā Rōpū. 

Me utu e ngā Rōpū ngā Utu Tāpiri katoa i roto i ngā rā maramataka e whitu o te rihīti tono a NZDRC mō ērā utu me ngā utu tāpiri. 

Mēnā kāore e utua katoatia ngā moni, tōmua rānei e hiahiatia ana i roto i te whitu rā maramataka i muri i te rihīti o te tono, ka whakamōhio atu te Rēhita ki ngā Rōpū kia taea ai e tētahi, tētahi rānei o rātou te utu e hiahiatia ana. Ki te kore e mahia he utunga i roto i ētahi atu rā maramataka e whitu, ka whakahaua pea e te rūnanga whakahaere te whakatārewatanga, te whakamutunga rānei o te aronga. 

Mēnā he iti iho ngā utu me ngā utu o te aronga i te nuinga i puritia e NZDRC hei haumarutanga, ka hoatu e NZDRC te whakawhiwhinga o te rūnanga ā-rōpū ki nga Rōpū i muri noa iho i te whakawhiwhinga o te rūnanga whakawā. 

I te wā e nui ake ana ngā utu me ngā utu o te aronga i te nuinga e puritia ana hei haumarutanga, ka tohutohutia ngā Rōpū ina taea e AotearoaDRC o ngā utu me ngā utu tūturu a te rūnanga, ā, ka tonoa ngā Rōpū kia utu i te toenga kia taea ai te ara ake i te whakawhiwhinga. Ki te utua katoatia te toenga, ka hoatu he kape o te whakawhiwhinga ki ia Rōpū e NZDRC. 

I te wā tonu ka taea te hoatu i te whakawhiwhinga whakamutunga ki ngā Rōpū, ka tukuna e NZDRC tētahi kōrero whakamutunga o te kaute ki ngā Rōpū o ngā moni me ngā nekehanga i whiwhia me ngā utu i mahia ki te rūnanga whakawā, ā, ka whakahokia e NZDRC tētahi toenga kāore i te mōhiotia o te nui o te haumarutanga ki ngā Rōpū i runga i te āhua i whakaritea e te rūnanga whakawā.

Taunahatanga mō te utunga

E wātea ana nga Rōpū ki te whakarite i ētahi whakaritenga i waenganui i a rātau mo te utunga o nga utu me nga utu a te rūnanga. 

Heoi anō, ahakoa he whakaaetanga i waenganui i ngā Rōpū, ka āhei ngā Rōpū ki te utu i ngā utu me ngā utu a te rūnanga whakahaere, ahakoa kua mahue te aronga, te whakatārewa, te tango rānei, te whakamutunga rānei i runga i te whakaaetanga, i mua rānei i te whakaritenga o te rūnanga ā-iwi i ngā utu me ngā utu o te whakahaeretanga , me ētahi atu utu tāpiri e pā ana ki te rūnanga whakawā i te whakaora i ngā moni nui rawa i runga i te tūturu.

Ngā tikanga utu

Ka taea pea te utu i ngā utu me ngā utu katoa mā te tāwere hāngai, te whakawhitinga pēke, mā te kāri nama rānei (Visa me MasterCard anake). He utu tāpiri tāpiri te utu tauwhitinga kaihokohoko o te 2.95% i tua atu i te utu e hiahiatia ana mō ngā utu kāri nama katoa. 

Ka namatia ngā utu katoa, ngā utu, me ngā utu e pā ana ki te aronga o Aotearoa, engari ka utua pea ki ētahi atu moni whakatahuri i ngā mokatere e nui ana i te wā o te utunga, mēnā me mau ngā utu whakawhiti moni, ngā utu whakawhiti moni rānei e te kaihoko.

Whakatau, putanga rānei

Ki te whakataua te tautohetohe, ka unuhia rānei te whakaaetanga whakahaere e ngā Rōpū i mua i tētahi whakawhiwhinga wāhanga e whakatau ana i ngā take katoa i te take, ka tangohia ngā utu me ngā utu a te rūnanga ā-rohe i mua i taua rā, tae atu ki ngā āheinga ki te whakakorenga utu i te nuinga i utua hei haumarutanga e ngā Rōpū mō ngā utu o te aronga. 

Ka whakahokia te toenga o ngā moni haumarutanga ki ngā Rōpū i ngā wāhanga i utua ai te nui o te haumarutanga, engari rawa mēnā ka whakaae kē ngā Rōpū me te tohutohu i te rūnanga whakahaere me te NZDRC i runga i te tuhituhi i roto i ngā rā maramataka e whitu o te pānuitanga o te kāinga, te putanga rānei o te whakaaetanga aronga. 

I te wā e nui ake ana ngā utu me ngā utu a te rūnanga whakahaere i te nuinga e puritia ana hei haumarutanga, me utu e nga Rōpū te toenga i roto i ngā rā maramataka e whitu o te rihīti whakamōhiotanga a NZDRC o aua utu me ngā utu tāpiri.

Ngā utu whakakore

Ahakoa he aha te wāhi e whakamōhio ai te Rōpū i te rūnanga ā-ture i runga i te tuhituhi me whakawātea tētahi hui kua whakaritea, te tirotiro, te rā rongo rānei, ahakoa kua whakataua, kāore rānei te tautohe i waenganui i ngā Rōpū, te hui rānei, te tirotiro, te whakarongo rānei e hikitia ana e te whakaaetanga, te taupānga rānei mō te whakahaeretanga, ka whakakorea rānei e ngā Rōpū mō tētahi take, ā, ka whiwhia te pānui e te rūnanga whakahaere i waenganui i te 14 me te 8 rā maramataka mai i te rā o te hui kua whakaritea, te tirotiro, te whakarongo rānei, ka taea e te rūnanga whakahaere te utu i te nuinga o te 50% o ngā utu o ia rā mō te wā katoa i whakaritea mō ngā taenga atu ki te wā kotahi (Utu Whakaora). 

Mēnā ka whiwhi taua pānui i ngā rā maramataka e 7, iti iho rānei, tae atu ki te rā o te hui kua whakaritea, te tirotiro, te whakarongo rānei, ka taea e te rūnanga whakahaere te utu whakakore i te nuinga o te 75% o ngā utu o ia rā mō te wā katoa i waiho mō ngā taenga mai. 

Mō te tatau i ngā utu whakakorenga, kaua e neke atu i te ono hāora te utu o ia rā a te kaiwhakawa i te $850 i te hāora katoa.