Tukanga pāpāho: Aronui Taumira Tautohe Mahi Mahi

Ko te pāpāho te kōwhiringa manako mō te taumira tautohe i raro i te Aronui. Ahakoa rā, ki te kore nga rōpū e whakaae ki te pāpāho, ka haere tonu te tautohetohe ki te whakawāteatanga.

He huarahi ngāwari, muna hoki te pāpāho hei whakatika i ngā tautohetohe. I tēnei tukanga, ka mahi ngā rōpū me tētahi takawaenga hei tāutu i ngā take, te whakawhanake me te hōpara i ngā kōwhiringa whakatau, te aromatawai i ngā take o ngā kōwhiringa whakatau me te whakarite i tētahi whakaaetanga ka mahi mā te katoa.

Ko te whāinga kia whakamana i ngā rōpū kia tere te whakatika i ngā papā, ā, kāore e hiahiatia he whakataunga mai i tētahi kaiwhakahaere, kaiwhakahaere, kaiwhakawā rānei. Ka whakaaetia e te pāpāho ngā rongoā ngāwari, auaha hoki i tua atu i ngā ture ā-ture pākaha. Ka taea e ia te āwhina ki te pupuri i ngā pātahitanga, ā, ka pupuri i te mana whakataunga i roto i nga ringa o nga rōpū.

Ka tīpakohia e te ringa o te tangata he pītiti mai i te whakaaturanga o nga hua hua i whakaritea i te mākete. Kei roto i te whakaaturanga ētahi momo pea, ngā āporo, ngā papayas, me ētahi atu hua tae. E whakaritea ana te hua i roto i nga rākau rākau me nga kete.

Tirohanga Whānui Tukanga

Tīmata i te tukanga

Anei tētahi kaiārahi hipanga-ki-te-hipa me pēhea te tīmata i te taumira tautohe i raro i te Aronui Grocery o AotearoaDRC.

Wāhui o tētahi takawaenga

Ko te tikanga ka whakatūria he takawaenga i roto i te 3 Rā Mahi, ākuanei rānei mō ngā kēhi whawhai.

Whakaritenga

Ko te whakaritenga pai a nga rōpū me te takawaenga he kī ki tētahi takawaenga momoho. Tirohia kua tatūria koe mō te angitu i mua i te tīmatanga o te pāpāhotanga.

Whakatuwhera ana i te tauākī

Ko tētahi tauākī tūwhera i roto i te takawaenga he wā tuatahi mō ia rōpū ki te whakapuaki i o rātau tirohanga me ō rātou whāinga, e tautuhi ana i te mahi whenua mo te whakaritenga.

Take tāutunga

I roto i te takawaenga, ko te tāutu i ngā take he kī ki te mōhio ki te papā me te whakangāwari i ngā kōrero ki tētahi taumira e whakaaetia tahitia ana.

Ngā wātū tōtahi me te caucusing

Ko te tikanga ko ngā tukanga pāpāho ko ngā wātū hono me te caucusing. Ko ēnei wāhanga e whirinoa ana i te hiahia ki te whakangākau i te taumira tōtika.

Ngā Putanga

Ka taea e ngā putanga pāpāho te awhe mai i te katoa ki ngā kāinga wāhi, kāore rānei he taumira, engari ka whai hua te tukanga i ngā wā katoa ki te whakawhanake i te mātauranga, te tiaki pātahitanga, me te whakarite i te matatapu.

Utu o te takawaenga

Ko to mātau arotahi ko te tuku rongoā tukanga utu. Kimihia ētahi atu mea mō te utu o te takawaenga.

Tāpare wā pāpāho

I te nuinga o te wā, ka whakatauria he Tautohe i raro i te Aronui i roto i te 25 rā Mahi, iti iho rānei mai i te rā e mahi ana te kerēme i tētahi Pānui Tautohe i runga i te Respondent.

Ka rerekē pea te wā e hiahiatia ana mō te Pāpāho i runga anō i te matatinitanga o te take me te hiahia o ngā Rōpū me te wāteatanga ki te whakauru ki ngā whakaritenga. Ka whakatūria e te Pāpāho tētahi wātaka mō te whakawhiti mōhiohio me ngā Tauākī Tūnga, ā, ka tautuhi i tētahi rā mō te Pāpāho i roto i te 25 rā Mahi i muri i te kōrerotanga o te Tautohe ki te Aronui.

Ka taea te rerekē tēnei wā e te Pāpāho (mā te whakaaetanga rānei a ngā Rōpū) mēnā e whakaaro ana te Pāpāho e hiahiatia ana he wā tāpiri mō tētahi take. Ka taea te toronga o te wā i te tono a tētahi Rōpū, i runga rānei i te mahi a te Pāpāho.

Tērā pea ko te pāpāho te tukanga taumira tautohe tere ake. Ko te tukanga iti rawa hoki, e whakauru ana i tētahi whakawhitinga anake o ngā Tauākī Tūnga i mua i te hui Pāpāho hono. I ētahi take, mēnā kua rite ngā rōpū, kua rite hoki ki te pāpāho, ka taea te whakaoti i te pāpāho i roto i ētahi rā torutoru noa iho o te wāhui o te Pāpāho.

Hipanga 1. Tīmata i te tukanga

Whāia tēnei kaiārahi hipanga-ki-hipa hei tīmata i te taumira tautohe i raro i te Aronui: 

1. Serve a Notice of Dispute: Ka tīmata te tukanga taumira tautohe ina mahi te Kaikau i tētahi pānui o tōna whakaaro kia tīmata i te taumira tautohe i raro i te Aronui i ērā atu Rōpū. E mōhiotia ana tēnei he Pānui Tautohe.

Ihirangi o te Pānui Tautohe: Me noho te Pānui o te Tautohe ki te puka i whakaputaina ki tēnei paetukutuku i te wā e whakaratoa ana te Pānui o te Tautohe. Me whai mōhiohio e whai ake nei: 

  • E hiahiatia ana e tētahi kōrero e hiahiatia ana e te Kerēme te Tautohe kia kōrerotia ki te Taumira Tautohe i raro i te Aronui. 
  • Ko te tāutunga o ngā whakaritenga o te Waehere Putanga Grocery i kī kua pakaru, mēnā e hāngai ana. 
  • He whakaahuatanga poto mo te āhua o te Tautohetohe. 
  • Ko ngā ingoa me ngā taipitopito hoapā o ngā Rōpū me te (mēnā e mōhiotia ana) ō rātou Māngai, tae atu ki ngā taipitopito mō te whakawhitiwhitinga hiko (mēnā e wātea ana). 
  • Ko te tāutunga o te Kirimana, te pātahitanga, te take rānei o te kerēme e pā ana te Tautohe. 
  • He whakamāramatanga mo te utu, te whakamāmātanga, te rongoā rānei e rapua ana. 

He muhu tētahi Pānui o te Tautohe e ngaro ana i tētahi o ngā mōhiohio mōkito. Heoi anō, ka taea e te Kaiarowhiu te whakatika i te Pānui o te Tautohe mā te tuku i ngā mōhiohio tika i roto i ngā Rā Mahi e toru o te whiwhi pānui kua ngaro ngā mōhiohio.

2. Hoatu ki NZDRC: Ina tukua he Pānui Tautohe, me whakaoti tētahi Taupānga mō te Taumira Tautohe i roto i te rima Rā Mahi o te Pānui o te Tautohe e whakaratoa ana. Ka taea tēnei wā te whakaroa atu mā te whakaaetanga tuhituhi i waenganui i nga Rōpū.

Puka mō te Taupānga mō te Taumira Tautohe: Me whakamahi te Taupānga mō te Taumira Tautohe mā tēnei puka:

3. Ngā Tono Pāpāho o Aotearoa: Mēnā e whaimana ana te Taupānga mō te Taumira Tautohe, ka whakatūria e AotearoaDRC tētahi Pāpāho i runga i te whakaūnga e whakaae ana ngā Rōpū e rua ki te Pāpāho i raro i te tukanga i raro nei. Mēnā he muhu te Taupānga, ka tohutohu a NZDRC i te Kerēme, e toru ngā rā mahi a te Kaikauhau hei whakatika me te tuku anō. 

Ki te kore nga Rōpū e whakaae ki te Pāpāho, ka whakatūria e NZDRC he Kaiwhakahaere.

Hipanga 2. Wāhui o tētahi Pāpāho

I muri i te whiwhinga o tētahi taupānga whaimana, ka mahi pai rawa atu a NZDRC ki te whakatū i tētahi Pāpāho tika, takitahi hoki i roto i ngā rā mahi e toru. 

Ko NZDRC anake te hinonga e whai mana ana ki te whakatū i tētahi Pāpāho i raro i te Aronui. Mēnā e huatau ana ngā rōpū i tētahi tangata, ka whakaarotia tēnei e NZDRC hei whakaingoa, engari ka whakataunga whakamutunga i runga anō i ngā paearu i roto i ngā Ture. 

Ina tīpako i tētahi Pāpāho, e whakaaro ana a NZDRC ki ētahi momo take, pēnei i ngā whakaaetanga i waenganui i ngā rōpū, te āhua me te uara o te tautohetohe, me te wāteatanga o te tangata kia pai ai te pāpāho i te kēhi. Me kūpapa te Pāpāho i whakaritea, ā, kāore e taea te mahi hei kaitaunaki mō tētahi rōpū.

Tērā pea ka tono a NZDRC i ngā rōpū mō ētahi atu mōhiohio kia tino tika ai te wāhui tika, ā, kāore he papā o te huamoni. Me tere te whakarato a nga rōpū i ēnei mōhiohio kia kore ai he takaware noa iho.

He whakamutunga ngā wāhui i whakaritea e NZDRC, ā, kua whakaūngia tuhituhi. Ko te rā e hoatu ai tēnei whakamōhiotanga ko te Rā Tōpūtanga i raro i ngā Ture Aronui. Ka whakahaere ngā rā katoa mō te tukanga takawaenga mai i te Rā Tōpūtanga.

Hipanga 3. Whakaritenga

I mua i te whakauru atu ki te pāpāhotanga, me mātua whakarite te Pāpāho me ngā rōpū e pā ana ki a rātau. 

Tērā pea ka kōrero te Pāpāho ki ngā rōpū i mua i tētahi wātū takawaenga hono hei whakauru atu i a rātau anō, ka whakatū i tētahi hanganga mō te takawaenga kia whai mai, me te whakautu i ngā pātai tērā pea kei ngā rōpū. Ka whiwhi hoki te whakaritenga a te Pāpāho i te mōhiotanga pai ki te tautohetohe, nga rōpū e pā ana, me te horopaki i puta mai ai te takawaenga. 

Ka tono hoki te Pāpāho kia whakawhiti ngā rōpū i ngā tauākī tūnga i mua i te takawaenga. Ko te tauākī tūnga he tuhinga i whakaritea e ia rōpū i mua i te pāpāhotanga. E whakahuahuatia ana e ia to rātau mōhiotanga ki te tautohetohe, o rātau tūnga, me a rātau painga. Ka āwhina ki te whakamārama i ngā take i te ringa me te tautuhi i te tūranga mo nga kōrero i te wā o te pāpāhotanga. Ko te tikanga ka whakawhitia te kōrero tūnga i waenganui i ngā rōpū me te Pāpāho, e whakarato ana i te katoa ki tētahi tirohanga whānui mārama o te tautohetohe me te tūnga o ia rōpū.  

He whakaritenga te pāpāho, ā, he whai painga hoki te whakaaro mo ngā hiahia me ngā painga o tērā rōpū, me te whakaaro ki ngā kōwhiringa ka taea te whiwhi tahi, te whakaaetanga rānei. Heoi anō, ka homai e te takawaenga he wānanga kia tika ai te whakauru a nga rōpū, kia raruraru hoki ki tētahi tirohanga ki te whakatika i ta rātau tautohe ki tētahi tikanga e whakaaetia ana e ngā rōpū katoa. 

Hipanga 4. Whakatuwhera ana i te tauākī

Ko tētahi tauākī tūwhera i roto i te takawaenga ko te hipanga tuatahi i roto i te tukanga e whai wāhi ai ngā rōpū e rua ki te whakaatu i to rātau taha o te pūrākau. Ko te take, ko te whakataki a ia rōpū ki te tautohetohe, e whakahuahua ana rātau i o rātau māharahara matua, ngā painga, me ngā mea e tūmanako ana rātau kia taea mai i te takawaenga. 

Ko te take o tētahi kōrero tūwhera ko te tautuhi i te wāhanga mo nga kōrero ka whai mai. Māna e whakarato he mokowā haumaru, hanganga hoki mō ia rōpū ki te whakapuaki i o rātau whakaaro me ō rātau tirohanga me te kore haukoti. Mā tēnei e āwhina te katoa ki te mārama ki te āhuatanga mai i te tirohanga a tētahi, ki te whakatakoto i te tūranga mō tētahi tukanga kōrero hanga me te whakaritenga. 

Hipanga 5. Take tāutunga

I roto i te pāpāhotanga, he hipanga tino nui te tāutu i ngā take e āwhina ai te Pāpāho i ngā rōpū e pā ana ki te wehe me te mārama ki ngā pūwāhi matua o te papā me whakatika. Ehara tēnei i te whakatau ko wai e tika ana, he hē rānei, engari mo te mōhio he aha te nuinga o ia rōpū. 

He mea nui kia mōhio he tukanga ngāwari te takawaenga, ā, ka taea te whakahaere i ngā huarahi maha. Heoi anō, i ngā wāhanga o mua, tērā pea ka ārahi te Pāpāho i tētahi kōrero tōtahi e kōrero tūwhera ai te katoa mō o rātau māharahara. Mā tēnei e āwhina ki te kawe mai i ngā take taketake ki te mata. Tērā pea he pōhēhētanga ēnei, he rerekētanga i roto i ngā tūmanako, i ngā painga papā rānei. Ina tāutua ēnei take, ka taea te whakatau tētahi e tētahi i roto i te tukanga takawaenga. 

Mā tēnei hipanga tāutunga take e āwhina ki te whakamārama i te tautohetohe, ā, ka taea te whakaatu i te nuinga o te wā he nui ake te whenua noa iho o nga rōpū i to rātau whakaaro tuatahi. Mā tēnei ka ngāwari kē atu te neke whakamua ki te kimi i tētahi taumira e whakaaetia tahitia ana. 

Hipanga 6. Ngā wātū tōtahi me te caucusing

I te wā o tētahi tukanga takawaenga, e rua nga wāhanga noa iho o nga wātū hono me te mawhitiwhiti. I roto i tētahi wātū tōtahi, ka huihui nga rōpū katoa ki te kōrerorero i nga take kai te ringa. Mā te āwhina a te Pāpāho, ka tiritiri tūwhera rātau i o rātau tirohanga, ngā māharahara, me ngā mea e tūmanako ana rātau kia taea. I te wātū hono, ka taea e te katoa te whiwhi mōhiotanga mārama ki ngā tirohanga a tētahi, me ngā take e hiahia ana ki te whakatau. 

Ko te kararehe, i tērā taha, he wātū tūmataiti e tūtaki motuhake ai te Pāpāho ki ia rōpū. He muna ēnei hui, ā, ka whakaaetia ia rōpū kia kōrerorero tūwhera i o rātau māharahara me ngā rongoā tūpono ki te Pāpāho. Kātahi ka taea e te Pāpāho te whakamahi i ēnei mōhiohio hei āwhina ki te ārahi i ngā rōpū ki tētahi taumira e whakaaetia ana e te katoa. He mokowā haumaru ēnei hui tūmataiti e āhei ai ia rōpū ki te whakapuaki i o rātau whakaaro me o rātau whakaaro me te kore whakawā. Kāore te Pāpāho e tiritiri i tētahi mea e whakaaturia ana i te wā o te caucus me ērā atu rōpū me te kore whakaaetanga. 

I te wā o tētahi pāpāhotanga, ka neke pea ngā rōpū, i waho hoki i ngā wātū hono me te whakawātea i ngā mea e hiahiatia ana kia pai ai te haere tonu o te pāpāhotanga. 

Hipanga 7. Ngā Putanga

Ka rerekē pea ngā hua o tētahi tukanga takawaenga. I ētahi take, ka tae pea nga rōpū ki tētahi kāinga katoa e kōrerotia ana, e whakaaetia ana hoki nga take katoa. Ko te putanga tino pai tēnei, e ahu ana ki tētahi whakaaetanga whai tikanga e pai tahi ana, e here ana ki ngā rōpū katoa e pā ana. He whānui pea te whakaaetanga, e kōrero ana i ngā aronga katoa o te tautohetohe, ka whakatepetia rānei ki ngā wāhi motuhake o te tautohetohe. 

I ētahi atu wā, ka tutuki pea tētahi whakatauranga wāhi ki te wāhi e whakataua ai ētahi, engari kāore e whakatikaina ngā take katoa. Ka whai hua tonu tēnei i te mea ka taea te whakawhāiti i ngā wāhi o te tautohetohe me te whakarite i ētahi atu whakaritenga, i ngā takahanga ā-ture rānei. 

Tērā anō ētahi take kaore he kāinga e tae atu ana. Ahakoa te āhua nei he rahunga tēnei, he mea nui kia mōhio koe ka whai hua tonu te tukanga takawaenga. Māna e whakarato he pūhara mo nga rōpū ki te whakapuaki i o rātau whakaaro me te mārama ki ngā tirohanga a tētahi, e mārama ake ai te mōhiotanga ki te tautohetohe. He tino taonga tēnei ki te pupuri i ngā pātahitanga, ā, ka taea pea te whakangāwari i ngā whakaritenga ā muri ake. 

Ki te kore e taea e nga rōpū te whakatika i ngā take katoa, ka tukuna pea e te Kaikauhau te tautohe ki te whakawāteatanga i raro i te Aronui. 

Ahakoa te hua, he āhuatanga tino nui te matatapu o te pāpāhotanga. Ko te nuinga o te wā e kōrerorerotia ana i te tukanga, ā, kāore e taea te whakamahi i te kōti, te whakaatu rānei i waho o te takawaenga me te kore whakaae. E whakahau ana tēnei i te whakawhitiwhitinga tuwhera, pono hoki, i te mea ka taea e nga rōpū te kōrero noa me te kore wehi ka whakamahia a rātau kupu ki a rātou ā muri ake. Ka toro atu hoki tēnei matatapu ki te Pāpāho, ā, kāore e whakaaetia kia whakaatu i ētahi mōhiohio mō te tukanga takawaenga, tōna putanga rānei, engari rawa mēnā e hiahiatia ana e te ture, te whakaae rānei e ngā rōpū katoa. 

Ngā tūmahi panuku

Ngā ture aronui

Uru ki ngā ture aronui.

Ngā pātai Got?

Whakapā atu ki tā mātou tīma Rēhita ka nui ake i te hari ki te āwhina i a koe. 

Ako tonu

Kimihia ētahi atu mea mō te Aronui Taumira Tautohe Mahi Grocery.

Whakapā atu

Whakapā atu ki tā mātou tīma i tēnei rā kia kite me pēhea tātau e āwhina ai

Whakapā mai ki a mātou

Ko tēnei āpure mō ngā take whakamanatanga, ā, me waiho kē.